Black Gold City
Black Gold City : ब्लॅक गोल्ड म्हणजे काळ सोनं, या नावाने काही शहरांची ओळख निर्माण झाली आहे. देशात काळ्या सोन्याचं शहर म्हणून कोलकाता प्रसिद्ध आहे व राज्यात चंद्रपूर जिल्हा हे काळ्या सोन्याचं शहर म्हणून ओळखले जाते. यामागील कारण काय आहे?
चला तर आपण अधिक माहिती जाणून घेऊया
काळ सोनं म्हणजे कोळसा चंद्रपूर जिल्ह्यात अनेक कोळसा खाणी आहे, चंद्रपूर कोळशाच्या संपत्तीने समृद्ध भूभागावर वसलेले आहे, म्हणूनच याला “ब्लॅक गोल्ड सिटी” (काळ्या सोन्याचे शहर) म्हणून ओळखले जाते. तसेच, या परिसरात विविध प्रकारच्या खडकांसह व्यावसायिकदृष्ट्या मौल्यवान खनिजे आणि जीवाश्म मोठ्या प्रमाणात आढळतात, त्यामुळे याला “भूगर्भशास्त्रीय संग्रहालय” असेही म्हणतात. Chandrapur black gold
रस्ता खोदकामामुळे नागरिकांचे चेहरे लाल
चंद्रपूर जिल्ह्याला “ब्लॅक गोल्ड सिटी” (काळ्या सोन्याचे शहर) असे म्हणण्याचे प्रमुख कारण म्हणजे येथे आढळणारे विपुल कोळशाचे साठे. चंद्रपूर हा महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा कोळसा उत्पादक जिल्हा असून, येथे वणी-वणी उत्तर, माजरी, बल्लारपूर, घुग्घूस आणि राजुरा या ठिकाणी मोठ्या प्रमाणावर कोळसा खाणी आहेत. Chandrapur coal mines
ब्लॅक गोल्ड सिटी म्हणण्याची प्रमुख कारणे:
- विस्तृत कोळसा खाणी – येथे भारतातील काही सर्वात मोठ्या आणि समृद्ध कोळसा खाणी आहेत.
- ऊर्जेचा प्रमुख स्रोत – या कोळशाचा उपयोग थर्मल पॉवर प्लांटमध्ये विजेच्या उत्पादनासाठी मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.
- उद्योगधंद्यांचा विकास – कोळशाच्या उपलब्धतेमुळे सिमेंट, स्टील आणि पॉवर प्लांटसारखे अनेक उद्योग चंद्रपूरमध्ये विकसित झाले आहेत.
- आर्थिक महत्त्व – चंद्रपूरमधून मोठ्या प्रमाणावर कोळसा पुरवठा होत असल्यामुळे हा भारताच्या ऊर्जा क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा जिल्हा आहे.
वेगवेगळ्या राजवटीचे अधिपत्य
प्राचीन काळापासून चंद्रपूर अनेक वेगवेगळ्या राजवटींच्या अधिपत्याखाली राहिले आहे. इ.स.पू. ३२२ ते १८७ या कालावधीत भारताचा मोठा भाग, त्यात महाराष्ट्रासह, मौर्य साम्राज्यात समाविष्ट होता. इ.स.पू. १८७ ते इ.स. ७८ दरम्यान शुंग साम्राज्याने चंद्रपूरवर राज्य केले, ज्याने मध्य आणि पूर्व भारतावर नियंत्रण ठेवले होते.
सातवाहन साम्राज्याने इ.स.पू. १ल्या शतकापासून ते इ.स. २ऱ्या शतकापर्यंत चंद्रपूरवर वर्चस्व राखले. त्यानंतर वाकाटक राजवंशाने इ.स. ३ऱ्या शतकाच्या मध्यापासून ते इ.स. ५५० पर्यंत या प्रदेशावर सत्ता गाजवली.
इ.स. ६वे आणि ७वे शतक हा काळ कलचुरी राजवंशाच्या राजवटीचा होता. त्यानंतर, इ.स. ७वे ते १०वे शतक या कालखंडात राष्ट्रकूट राजवंशाने चंद्रपूर प्रदेशावर राज्य केले. पुढे, चालुक्य राजवंशाने इ.स. १२व्या शतकापर्यंत या प्रदेशावर नियंत्रण ठेवले.
इ.स. ८५० च्या सुमारास देवगिरीच्या (दौलताबाद) सेन (यादव) राजवंशाने चंद्रपूरसह मोठ्या साम्राज्यावर वर्चस्व मिळवले आणि इ.स. १३३४ पर्यंत आपले राज्य टिकवले.