Blog

Zero Shadow Day 2025 Maharashtra

सावली ही आपल्या आयुष्यात सतत सोबत असते, पण एक असा दिवस येतो की आपल्या शरीराची सावली काही क्षणांसाठी पूर्णपणे अदृश्य होते! यालाच म्हणतात शून्य सावली दिवस. दरवर्षी मे महिन्यात महाराष्ट्रातील विविध शहरांमध्ये हा अद्भुत क्षण पाहायला मिळतो, जेव्हा सूर्य अगदी डोक्यावर असतो. या दिवशी दुपारी साधारण १२.०० ते १२.३० या वेळात सावली शून्य होते. 2025 मध्ये तुमच्या शहरात शून्य सावली दिवस कधी येतो, त्याची वेळ काय आहे, आणि तो वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून का घडतो – हे सर्व जाणून घेण्यासाठी हा संपूर्ण लेख जरूर वाचा. विज्ञानप्रेमी, विद्यार्थी आणि शिक्षक यांच्यासाठी हा दिवस एक प्रयोगात्मक संधी ठरतो.

Zero Shadow Day 2025 Maharashtra : शून्य सावली दिवस हा शब्दच कुतूहल निर्माण करणारा आहे कारण ह्या दिवशी आपली वर्षभर सोबत राहणारी सावली काही मिनिटासाठी सोडून जाते.तो क्षण आनी दिवस केव्हा आणि कुठे घडतो हे आपण खालील माहिती द्वारे जाणून घेणार आहोत. what is zero shadow day’

पान ठेल्यावर वाद, काही क्षणात खेळ झाला खल्लास, चंद्रपुरात युवकाची हत्या

सूर्याचा उत्तरायण आणि दक्षिणायन असा भासमान मार्ग पृथ्वीच्या 23.50 ° दक्षिण आणि उत्तरेकडे असतो म्हणजेच कर्कवृत्त आणि मकरवृत्त ह्या दरम्यान असणाऱ्या सर्व भूभागावर सूर्य वर्षातून दोनदा दुपारी डोक्यावर येतो आणि दोनदा शुन्य सावली दिवस येतात.उत्तरायण होताना एकदा आणि दक्षिणायन होताना एकदा.तसेच सूर्य दर रोज 0.50 ° सरकतो म्हणजे तो एकाच अक्षवृत्तावर २ दिवस राहतो,त्यामुळे एकाच ठिकाणावरून दोन दिवस शून्य सावली अनुभवता येऊ शकते.

2025 मधील शून्य सावली दिवसाची यादी – आपल्या शहरातील तारीख आणि वेळ पाहा!

विदर्भातील शून्य सावली दिवस●
(वेळा-पूर्वेकडून12.05 ते पश्चिमेकडील रेखावृत्तावर 12.30,एकाच ठिकाणी 2 दिवस हा अनुभव घेता येईल)
~~~~
17 मे- अहेरी, आल्लापल्ली
18 मे-मूलचेरा
19 मे-गोंडपिंपरी,
बल्लारषा,
20 मे-● चंद्रपुर (12.09),
●वाशिम (12.18)
मुकुटबन, पांढरकवडा, झरी,वणी, दिग्रस, लोणार
21मे-●गडचिरोली
(12.06)
,सिंदेवाही, वरोरा,घाटंजी, मेहकर
22 मे-●यवतमाळ
(12.14), ●बुलढाणा(12.22),आरमोरी, चिमूर^
23मे-●अकोला(12.18)
हिंगणघाट, ब्रम्हपुरी, नागभीड,कुरखेडा, देसाईगंज,रामटेक.
24 मे-●वर्धा(12.12
,शेगाव, पुलगाव
25मे-●अमरावती(12.10)
,दर्यापूर
26 मे-●नागपूर(12.10),
आकोट,
● भंडारा(12.08),
27 मे-तुमसर, परतवाडा, रामटेक
28 मे-●गोंदिया(12.06)
★★★★★★★★★★

चंद्रपुर जिल्ह्यातील शुन्य सावली दिवस
18 मे-पाटण,विरुर,ढाबा,गँगपिंपरि
19 मे-राजुरा,कोरपना,गडचांदूर,
पोंभुरणा,कोठारी,राजुरा,बल्लारपूर,
20 मे-मूल,सावली,चंद्रपुर,घुग्गुस,
भद्रावती,माजरी
21मे-वरोरा,सिंदेवाही,चंदनखेडा,
शेगाव,मोहोर्ली,
22 मे-चिमूर,नेरी,कोलारा

23 मे-ब्रम्हपुरी,भिसी,नागभीड

भारताचा विचार केल्यास अंदमान-निकोबार बेटावर इंदीरा पॉइंट येथे ६.७८° अक्षवृत्तावर ६ एप्रिल आणि ५ सप्टेंबर रोजी दुपारी सुर्य अगदी डोक्यावर असतो आणि शून्य सावली दिवस घडतो.पुढे १० एप्रिल आणि १ सप्टेंबर रोजी कन्या कुमारी येथे शून्य सावली दिवस येतो तो दक्षिण भारतात तेलंगणा येथे २ मे पर्यंत विविध अक्षवृत्तावर असलेल्या शहरात शून्य सावली दिवस पाहता येतो. what is zero shadow day

महाराष्ट्रात ३ मे ते ३१ मे पर्यंत शून्य सावली दिवस येतात.कोल्हापूर जिल्ह्यातील सावंतवाडी येथे ३ मे रोजी तर धुळे जिल्ह्यात ३१ मे रोजी शून्य सावली दिवस अनुभवता येतो.भारतातून शेवटी मध्यप्रदेशातील भोपाळ जवळून २३.५० ° अंशावरून कर्कवृत गेले आहे,त्यामुळे शून्य सावलीचा हा भारतातील शेवटचा भूभाग आहे.भारतात २३.५० अंशाच्या पुढे दिल्ली,हिमाचल,काश्मीर कुठेही शून्य सावली घडत नाही. how to observe zero shadow day

Zero Shadow Day म्हणजे काय? महाराष्ट्रातील वेळा आणि निरीक्षणाची पद्धत जाणून घ्या.

आता आपण महाराष्ट्रातील शून्य सावली दिवस पाहूया–महाराष्ट्रातील कोल्हापूर जिल्ह्यात १५.६° अक्षांश ते धुळे जिल्यात २१.९८ ° अक्षांश ह्या दरम्यान शून्य सावली दिवस पाहता येणार आहे. एका अक्षांसावर येणाऱ्या सर्व परिसरात त्याच दिवशीं शुन्य सावली दिवस येतात . महाराष्ट्रातील वेगवेगळ्या अक्षवृत्तावर वेगळे दिवस आणि वेळा आहेत,त्यामुळे सर्व शहरे आनी गावांच्या वेळात काही सेकंदांचा फरक आहे,त्यामुळे आपण दुपारी १२.०० ते १२.३५ ह्या वेळा दरम्यान सूर्य निरीक्षण करावे.समूहासाठी उपक्रम करायचा असेल तर मोकळ्या जागी आणि कौटुंबिक निरीक्षण करायचे असेल तर घराच्या छतावर किंवा अंगणात केले तरी चालेल. zero shadow experiment for students

साहित्य- दोन,तीन इंच व्यासाचा ,एक दोन फूट उंचीचा पोकळ प्लास्टिक पाईप,कोणतीही उभी वस्तू,मनुष्य उन्हात सरळ उभी ठेवावी.सूर्य अगदी डोक्यावर आला की सावली दिसत नाही. अशी माहिती चंद्रपुरातील पर्यावरण तज्ञ प्राध्यापक सुरेश चोपणे यांनी दिली.